Neden Uyuyoruz? İlginç Sebepler!

neden-uyuyoruz-hastalikbelirtileri.net

İyi bir sağlık için uyku şarttır. Tıpkı yemeğe ve suya ihtiyacımız olduğu gibi hayatta kalmak için uyumamız gerekir.

Uyku sırasında birçok biyolojik süreç gerçekleşir.

  • Beyin yeni bilgileri depolar ve toksik atıklardan kurtulur.
  • Sinir hücreleri iletişim kurar ve yeniden organize olur, bu da sağlıklı beyin fonksiyonlarını destekler
  • Vücut hücreleri onarır, enerjiyi geri kazandırır ve hormonlar ve proteinler gibi molekülleri serbest bırakır.

Bu süreçler sağlığımız için kritik öneme sahiptir. Onlar olmadan vücudumuz düzgün çalışamaz.

Hadi neden uyuduğumuza ve yeterince uyumazsak ne olacağına yakından bakalım.

Neden uyuruz?

Aslında uyumamızın amacıyla ilgili hâlâ bilmediğimiz şeyler var ama bu konu hakkında ortak görüş; tek bir açıklamanın yeterli olmadığıdır. 🙂

Bugüne kadar, bilim adamları uykunun vücuda çeşitli  yararları olduğunu bulmuşlardır. En öne çıkan teoriler ve nedenleri aşağıda özetlenmiştir. Yararlandığım güvenilir kaynak

Enerji Tasarufu

Enerji koruma teorisine göre, enerjiyi korumak için uykuya ihtiyacımız var. Uyku sırasında metabolizma hızımız yavaşlar ve bu sayede kalori ihtiyacımız azalır.

Araştırmalar, insanlar için 8 saatlik uykunun, uyanık olduğumuza zamana göre günlük yüzde 35’lik bir enerji tasarrufu sağlayabileceğini gösteriyor.

İlkel zamanlarda atalarımız avlanmanın elverişsiz olduğu zamanlarda enerji ihtiyacınnı azaltmak için uyurlardı.

Hücresel Onarımı/ yenilenmesi

Bir başka teori, vücudun kendini yenilemek için uykuya ihtiyacı olduğunu söylüyor.

Buradaki fikir, uykunun hücrelerin onarılmasına ve yeniden büyümesine izin vermesidir.

Bu, aşağıdakiler de dahil olmak üzere uyku sırasında meydana gelen birçok önemli süreç tarafından desteklenir:

  • kas onarımı
  • protein sentezi
  • doku büyümesi
  • hormon salınımı

Uykunun Beyin Fonksiyonuna Olan Etkisi

Beyin fonksiyonu için uyku gereklidir. Spesifik olarak, nöronların ve sinir hücrelerinin yeniden düzenlenmesine izin verir.

Uyuduğumuzda, beynin glifatik (atık temizleme) sistemi, merkezi sinir sistemindeki atıkları temizler. Gün boyunca biriken toksik yan ürünleri beyinden uzaklaştırır. Bu, uyandığımızda beynin iyi çalışmasını sağlar.

Araştırmalar, uykunun, kısa süreli anıları uzun süreli anılara dönüştürerek ve sinir sistemini rahatsız edebilecek gereksiz bilgileri silerek veya unutarak hafıza işlevine katkıda bulunduğunu göstermektedir.

Uyku, aşağıdakiler dahil olmak üzere beyin fonksiyonunun birçok yönünü etkiler:

  • öğrenme
  • hafıza
  • problem çözme yetenekleri
  • yaratıcılık
  • karar verme
  • odak
  • konsantrasyon

Uykunun Duygu Durumuna Olan Etkisi

Benzer şekilde, duygusal sağlık için uyku gereklidir. Uyku sırasında, duyguları düzenleyen alanlarda beyin aktivitesi artar, böylece sağlıklı beyin fonksiyonunu ve duygusal istikrarı destekler.

Uykunun aktiviteyi arttırdığı beyin bölgeleri şunlardır:

  • amigdala
  • striyatum
  • hipokampus
  • insula
  • medial prefrontal korteks

Uykunun duyguyu düzenlemeye nasıl yardımcı olabileceğinin bir örneği amigdalada meydana gelir. Temporal lobda bulunan beynin bu kısmı korku duygusundan sorumludur. Stresli bir durum gibi algılanan bir tehditle karşılaştığınızda tepkinizi kontrol eden şey budur.

Yeterince uyuduğunuzda, amigdala daha uyumlu bir şekilde yanıt verebilir. Ancak uykusuzsanız, amigdalanın aşırı tepki vermesi daha olasıdır.

Araştırmalar uykunun ve ruh sağlığının ilişkili olduğunu gösteriyor.

Bir yandan, uyku bozuklukları ruh sağlığı sorunlarının başlamasına ve ilerlemesine sebep olabilir, ancak diğer yandan akıl sağlığı sorunları da uyku bozukluklarına yol açabilir.

Kiloya Etkisi

Uyku, açlık hormonlarını kontrol ederek kilonuzu etkiler. Bu hormonlar arasında iştahı artıran ghrelin ve yemekten sonra tokluk hissini artıran leptin bulunur.

Uyku sırasında ghrelin azalır çünkü uyanık olduğunuzdan daha az enerji kullanırsınız.

Ancak uyku eksikliği ghrelini yükseltir ve leptini baskılar. Bu dengesizlik sizi daha acıktırır, bu da daha fazla kalori alma ve kilo alma riski demektir.

Son araştırmalara göre kronik uykusuzluk veya 5 gece kısa süreli uyuma aşağıdaki hastalık risklerini arttırabilir:

  • obesite
  • metabolik sendrom (Metabolik sendrom, kalp krizi, felç ve şeker hastalığı riskini artıran bazı risk faktörlerinin bir arada bulunduğu tehlikeli bir tablodur.)
  • 2 tip diyabet

İnsülin düzenleme

İnsülin, hücrelerinizin enerji için glikoz veya şeker kullanmasına yardımcı olan bir hormondur. Ancak insülin direncinde hücreleriniz insüline gerektiği gibi yanıt vermez. Bu, yüksek kan şekeri seviyelerine ve sonunda tip 2 diyabete yol açabilir.

Uyku, insülin direncine karşı koruma sağlayabilir. Hücrelerinizi sağlıklı tutar, böylece glikozu kolayca alabilirler.

Beyin ayrıca uyku sırasında daha az glikoz kullanır ve bu da vücudun genel kan şekerini düzenlemesine yardımcı olur.

Uykunun Bağışıklık Sistemine Olan Etkisi

Sağlıklı ve güçlü bir bağışıklık sistemi uykuya bağlıdır. Bu kaynak, uyku yoksunluğunun bağışıklık tepkisini baskılayabileceğini ve vücudu mikroplara duyarlı hale getirebileceğini belirtmekte.

Uyurken, vücudunuz enfeksiyon ve iltihapla savaşan proteinler olan sitokinler üretir. Bununla birlikte bazı antikorlar ve bağışıklık hücreleri de üretir. Bu moleküller zararlı mikropları yok ederek hastalığı önler.

Bu yüzden hasta veya stresli olduğunuzda uyku çok önemlidir. Bu zamanlarda, vücut daha fazla bağışıklık hücresine ve proteinine ihtiyaç duyar.

Uykunun Kalp Sağlığına Olan Ekisi

Sebebi net olmasa da, bilim adamları uykunun kalp sağlığını koruduğunu öne sürmekte.

Araştırmalar ortalama bir yetişkinin gece 7 saat uykuya ihtiyacı olduğunu söylüyor. Düzenli olarak bundan daha azını almak, çoğu kalp sağlığınıza zarar verebilecek sağlık sorunlarına neden olabilir.

Uyku eksikliği kalp ile ilgili şu sorunlara neden olabilir:

  • yüksek kan basıncı
  • artan sempatik sinir sistemi aktivitesi
  • artan inflamasyon
  • yüksek kortizol seviyeleri
  • yüksek kortizol seviyeleri
  • insülin direnci
Content Protection by DMCA.com